دستگاه تنفس:
 از بینی، حلق، حنجره، نای، 2 نایژه، تعداد زیادی نایژک به وجود آمده که در انتها به کیسه‌های هوایی ختم می‌شوند.
از بینی تا نایژک انتهایی سلول‌های پوششی مژه‌دار با حرکت ضربانی به سوی بالا وجود دارد ولی کیسه‌های هوایی در شش‌ها فاقد مژک هستند.
در دیواره داخلی نای و دو تا نایژه حلقه‌های غضروفی وجود دارد که همواره مجرای آن را باز نگه داشته است ولی نایژک‌ها غضروف ندارند. به همین دلیل در آسم انقباض آنها بازدم را دچار اشکال می‌کند.
دیافراگم ماهیچه‌ای در پستانداران به صورت کامل بین قفسه سینه و شش است عامل اصلی تنفس آرام و عادی می‌باشد که در بازدم، استراحت و گنبدی شکل و در دم منقبض و مسطح است.
دور شش‌ها پرده جنب پیوندی دو لایه‌ای است که مایع در آن فشاری به شش‌ها برای خروج هوا ایجاد می‌کند ولی در حداکثر فشار خود در بازدم عمیق در نهایت، فشار هوای درون شش‌ها از مایع جنب بیشتر است و شش‌ها خالی از هوا نمی‌شوند مگر اینکه منفذی در قفسه سینه ایجاد شود که فشار هوای ورودی شش همان طرف را خالی از هوا کند و کیسه‌هایش روی هم بخوابد.
در اواخر دوران جنینی از برخی سلول‌های جدار کیسه هوایی (سنگفرشی 1 لایه) سورفاکتانت به درون کیسه‌ها ترشح شده تا با کم کردن کشش سطحی مایع درون آن باز شدن شش‌ها را آسان کند.
 
مکانیسم دم و بازدم:
دم عادی- دم عمیق- بازدم عادی- بازدم عمیق
دم عادی:
انقباض و مسطح شدن دیافراگم (حجم قفسه سینه در جهت قائم زیاد می‌شود)
انقباض عضلات بین دنده‌ای بالابرنده قفسه سینه (در جهت افقی زیاد می‌شود)
دم عمیق:
هر دو انقباض عضلات بالا بیشتر صورت می‌گیرد.
کمترین فشار مایع جنب و هوای درون شش است که بیشترین اختلاف فشار را با هوای بیرون دارد.
باز دم عادی:
بدون انقباض عضله صورت می‌گیرد.
رفع انقباض دیافراگم و گنبدی شدن آن و رفع انقباض عضله بالابرنده قفسه سینه و خاصیت ارتجاعی شش‌ها به تبعیت از قفسه سینه صورت می‌گیرد.
بازدم عمیق:
انقباض عضلات شکم و پایین آورنده قفسه سینه
هوای ذخیره بازدمی را نیز مخارج می‌کند و فقط هوای باقی مانده در شش وجود دارد.
بیشترین فشار هوای درون شش وجود دارد و کمترین اختلاف فشار مایع جنب با هوای جو است.
 
نکات:
1) در حالت عادی هموگلوبین که 4 گروه هم دارد، آن به یک آهن و یک or متصل می‌شود.
 
2) بیشترین میل ترکیبی هموگلوبین با منوکسیدکربن می‌باشد.
 
3) مهم‌ترین عامل در اشباع هموگلوبین با اکسیژن، فشار اکسیژن است.
 
4) هر چه متابولیسم شدیدتر باشد و 2o گیری بافت بیشتر باشد، 2o در آب میان‌بافتی کمتر شده و انتشار 2o از رگ به این فضای میان بافتی بیشتر می‌شود.
 
5) در دم، مقدار 2o شش‌ها و رگ‌ها مجاور آن زیاد است و در این هنگام مقدار 2co در بافت و رگ مجاور آن زیاد است.
 
6) در عطسه زبان کوچک پایین می‌آید و در سرفه بالا می‌رود.
 
7) تکلم و آواز در بازدم با خاصیت ارتجاعی تارهی صوتی حرکت منظمی دارد.
 
* بینی، نای، نایژه و نایژک بافت استوانه‌ای ساده و مژک‌دار دارند ولی کیسه‌های هوایی سنگفرش ساده و بدون مژک دارند.